Categorie archieven: Uncategorized

Some keep the Sabbath going to Church

Emily Dickinson

Some keep the Sabbath going to Church –
I keep it, staying at Home –
With a Bobolink for a Chorister –
And an Orchard, for a Dome –

Some keep the Sabbath in Surplice –
I just wear my Wings –
And instead of tolling the Bell, for Church,
Our little Sexton – sings.

God preaches, a noted Clergyman –
And the sermon is never long,
So instead of getting to Heaven, at last –
I’m going, all along.

F236/J324/1861

Zij vieren Sabbat, door naar de Kerk te gaan –
Ik vier het, door Thuis te blijven –
Met een Troepiaal als Voorzanger –
En een Boomgaard als Kathedraal –

Zij vieren Sabbat in Koorhemd –
Ik sla gewoon mijn Vleugels uit –
In plaats van de klok te luiden voor de Kerk,
Zingt – onze kleine Koster.

God preekt er, een Predikant van naam –
En de preek duurt nooit lang
Dus in plaats van naar de Hemel te gaan, straks –
Ben ik al heel lang, aan het gaan!

“Bobolink”: Troepiaal, een Noord Amerikaanse zangvogel (Dolichonyx oryzvorus). Deze trekvogel legt elk jaar zo’n 20.000 kilometer af, van en naar de Zuidelijke streken van Zuid-Amerika. De zang moet klinken als ‘bob-o-link’. Het is een van de geliefde vogels van Emily Dickinson. Zij vindt het een zanger van klaagliederen.

What shall I do – it whimpers so –

Emily Dickinson

What shall I do – it whimpers so –
This little Hound within the Heart –
All day and night – with bark and start –
And yet – it will not go?

Would you untie it, were you me –
Would it stop whining if to Thee
I sent it – even now?

It should not tease you – by your chair –
Or on the mat – or if it dare –
To climb your dizzy knee –

Or sometimes – at your side to run –
When you were willing –
May it come –
Tell Carlo – He’ll tell me!

F237/J186/1861

Wat moet ik doen – ze jankt zo –
Dat Hondje in mijn Hart –
Dag en nacht – met blaffen en trekken –
En toch – zal ze niet weggaan?

Zou je haar losmaken, als jij mij was –
Zou ze stoppen met zeuren als ik haar
Naar Jou stuur – zelfs nu?

Ze mag je niet storen – bij je stoel –
Of op de mat – of als ze het waagt –
Om tegen je zwakke knie te klimmen –

Of soms – naast je rennen –
Als je het goedvond –
Mag ze dan komen?
Zeg het Carlo – Hij zal het me vertellen!

“Carlo” is meer dan 16 jaar lang de trouwe hond van Emily Dickinson geweest.

How many times these low feet staggered

Emily Dickinson

How many times these low feet staggered –
Only the soldered mouth can tell –
Try – can you stir
———the awful rivet –
Try – can you lift
———the hasps of steel!

Stroke the cool forehead – hot so often –
Lift – if you care – the listless hair –
Handle the adamantine fingers
Never a thimble – more – shall wear –

Buzz the dull flies – on the chamber window –
Brave – shines the sun
———through the freckled pane –
Fearless – the cobweb swings
———from the ceiling –
Indolent Housewife – in Daisies – lain!

F238/J187/1861

Hoe vaak deze nederige voeten wankelden –
Kan alleen de dichtgesnoerde mond zeggen –
Probeer eens – of je de vreselijke klinknagel
———los kunt wrikken –
Probeer eens – of je de stalen sluiting
———op kunt tillen!

Streel het koele voorhoofd – zo vaak verhit –
Steek – als je wilt – het futloze haar op –
Voel de stijve vingers die
Nooit meer – een vingerhoed – zullen dragen –

Vliegen zoemen eentonig – op het kamerraam –
Stoer – schijnt de zon
———door de ruit vol vlekken –
Onbevreesd – bungelt het spinnenweb
———aan het plafond –
Lijdzaam ligt – de Huisvrouw – in de Madeliefjes!

“Adamantine”: van Adamant, een mythisch materiaal. Extreem stevig, harder dan diamant,
sterker dan staal.
“Indolent”: inactief, dus zowel lui als levenloos.
“Daisies”: madeliefjes (Bellis perennis). Het is een klein plantje met witte bloemetjes. Vaak groeien deze bloemen bij een graf. Emily Dickinson vereenzelvigt zichzelf ook wel met een madeliefje: zowel kwetsbaar en afhankelijk van de zon, als volhardend en grenzeloos trouw. “Daisy” komt uit het oud Engels: “day’s eye” (het oog van de dag).

Make me a picture of the sun

Emily Dickinson

Make me a picture of the sun –
So I can hang it in my room –
And make believe I’m getting warm
When others call it “Day”!

Draw me a Robin – on a stem –
So I am hearing him, I’ll dream,
And when the Orchards stop their tune –
Put my pretense – away –

Say if it’s really – warm at noon –
Whether it’s Buttercups – that “skim” –
Or Butterflies – that “bloom”?
Then – skip – the frost – upon the lea –
And skip the Russet – on the tree –
Let’s play those – never come!

F239/J188/1861

Maak voor mij een schilderij van de zon –
Om in mijn kamer te hangen –
En mij laat geloven dat ik het warm krijg
Als men zegt dat het “Dag” is!

Schets voor mij een Roodborst – op een tak –
Dat ik hem in mijn dromen, zal horen,
En als de Bongerds met hun lied stoppen –
Mijn illusie – opgeef –

Zeg of het echt warm is – rond de middag –
Of de Boterbloemen – “wiegelen” –
Of de Vlinders – “uitkomen”?
Laat dan – de vorst – weg – op het gazon –
En het Roestbruin – aan de boom –
Laten we doen alsof dat – nooit komt!

“Robin”: Roodborstlijster (Turdus migratorius). Het is een van de favoriete vogels van Emily Dickinson. De vogel staat bekend om zijn melodieuze zang. Het ligt voor de hand om te vertalen met ‘roodborstje’. Dat klinkt echter te schattig, want de Amerikaanse Roodborstlijster is groter en schichtiger. Hij gedraagt zich meer als een ekster of kauw. Daarom is bij de vertaling gekozen voor het stoere ‘roodborst’. Vaak verschijnen de eerste roodborstlijsters aan het einde van de winter. Emily Dickinson noemt hen de voorbode van de lente. Deze zangvogel legt blauwe eieren. De blauwe kleur voorkomt dat de zon het ei te snel opwarmt.
“Skim”: afromen, afschuimen of een land heel licht ploegen, licht bewegen (Noah Webster, Lexicon, 1841).

Bound – a trouble

Emily Dickinson

Bound – a trouble –
And lives can bear it!
Limit – how deep a bleeding go!
So – many – drops – of vital scarlet –
Deal with the soul
As with Algebra!

Tell it the Ages – to a cypher –
And it will ache – contented – on –
Sing – at its pain – as any Workman –
Notching the fall of the Even Sun!

F240/J269/1861

Baken een ongemak af –
En mensen kunnen het verdragen!
Beperk – hoe diep een bloeding kan gaan!
Zoveel – druppels – van vitaal scharlaken –
Worstel met de ziel
Als met een Wiskundig Probleem!

Stel de Tijd ervan vast – in cijfers –
En het blijft pijn doen – maar – te verdragen –
Zing – tot de pijn – zoals elke Arbeider –
Het ondergaan van de Avondzon aanduidt!

“Bound” betekent zowel begrenzen, afbakenen als omschrijven! Beide betekenissen zijn hier van toepassing. Door een ongemak te omgrenzen, wordt het draaglijker (ook door het te omschrijven).
Variant voor “State” (regel 7): “Tell” (Tel).
Er is ook een versie uit 1863, waarbij vooral de eerste strofe anders is:

Bound – a Trouble –
———and Lives will bear it –
Circumscription – enables Wo –
Still to anticipate –
———Were no limit –
Who were sufficient to Misery?

Baken een Ongemak af –
———en Mensen kunnen het verdragen –
Beperking – maakt Pijn hanteerbaar –
Steeds vooruitdenken –
———Of er geen grens zou zijn –
Die genoeg bestand is tegen Ellende?

Varianten:
– voor “anticipate” (regel 3): “conjecture” (een voorstelling maken);
– voor regel 4: “Who could begin on –“ (Die een begin zou kunnen maken –).

What is – “Paradise”

Emily Dickinson

What is – “Paradise” –
Who live there –
Are they “Farmers” –
Do they “hoe” –
Do they know that this is “Amherst” –
And that I – am coming – too –

Do they wear “new shoes” – in “Eden” –
Is it always pleasant – there –
Won’t they scold us – when we’re hungry –
Or tell God – how cross we are –

You are sure there’s such a person
As “a Father” – in the sky –
So if I get lost – there – ever –
Or do what the Nurse
——– calls “die” –
I shan’t walk the “Jasper” – barefoot –
Ransomed folks – won’t laugh at me –
Maybe – “Eden” a’n’t so lonesome
As New England used to be!

F241/J215/1861

Wat is – het “Hemels Paradijs” –
Wie wonen daar –
Zijn het “Boeren” –
“Schoffelen ze” –
Weten ze dat dit “Amherst” is –
En dat ik – ook – ga komen –

Dragen ze “nieuwe schoenen” – in “Eden” –
Is het altijd prettig – daar –
Krijg je een standje – als je honger hebt –
Of verklappen ze God – hoe dwars je bent –

Jij bent zeker dat er zo iemand
Als “een Vader” is – ergens in de lucht –
Dus zou ik –daar – ooit – verdwalen –
Of meemaken wat de Verpleegster
———“sterven” noemt –
Dan zal ik niet – blootsvoets – op “Jaspis” lopen
Het uitverkoren volk – zal me niet uitlachen –
Misschien – is “Eden” niet zo verlaten
Als New England vroeger was!

“Paradise”: meestal het hemels paradijs, kortweg de hemel.
“Amherst” is de plaats waar Emily Dickinson heel haar leven heeft gewoond.
“Eden”: de hof van Eden (zie lexicon).
“Jasper” verwijst naar het boek Openbaringen (21,18–19) waar de fundamenten van het hemelse Jeruzalem gemaakt zijn van jaspis (edelsteen).
Variant voor “hungry” (regel 9): “homesick” (heimwee hebt).

It is easy to work when the soul is at play

Emily Dickinson

It is easy to work when the soul is at play –
But when the soul is in pain –
The hearing him put his playthings up
Makes work difficult – then –

It is simple, to ache in the Bone, or the Rind –
But Gimblets – among the nerve –
Mangle daintier – terribler –
Like a Panther in the Glove –

F242/J244/1861

Het is goed werken als de ziel meespeelt –
Maar als de ziel pijn lijdt –
Maakt horen dat ze haar speelgoed opbergt
Het werken moeilijk – dan –

Is de pijn simpel in de Botten, of op de Huid –
Maar Pijnsteken – bij de zenuwen –
Verminken subtieler – erger –
Alsof je een Panter in je Handschoen hebt –

“Gimblets”: kartels, kerven, stekende pijn.