Categorie archieven: Uncategorized

They shut me up in Prose

Emily Dickinson

They shut me up in Prose –
As when a little Girl
They put me in the Closet –
Because they liked me “still” –

Still! Could themself have peeped –
And seen my Brain – go round –
They might as wise have lodged a Bird
For Treason – in the Pound –

Himself has but to will
And easy as a Star
Look down opon Captivity –
And laugh – No more have I –

F445/J613/1862

Ze sluiten mij op in Proza –
Net als toen ik een kleine Meid was
Ze me in de Kast stopten –
Want ze wilden graag dat ik “stil” was –

Stil! Hadden ze maar goed gekeken –
En begrepen hoe mijn Geest – rondgaat –
Even slim als had je een Vogel opgesloten
Voor Verraad – in een Omheining –

Hij hoeft het alleen maar te willen
Om zo gemakkelijk als een Ster
Op Gevangenschap neer te kijken –
En te lachen – Meer heb ik niet –

“Shut me up” kan zowel tegenwoordige als verleden tijd zijn. Gezien de laatste strofe, lijkt me tegenwoordige tijd logischer. De zegswijze “shut me up” betekent ook “mij de mond snoeren, tot zwijgen brengen”.
“Treason” – bedoelt Emily Dickinson misschien dat haar poëzie (van een zelfstandige vrouw met haar eigenzinnige levenskeuzes) als verraad gezien wordt door haar omgeving?
“Pound”: huis van bewaring, gevang maar ook omheining, kraal.
“Will” – om weg te vliegen.
Variant voor regel 11: “Abolish his – Captivity” (Zijn Gevangenschap – af te schaffen).

This was a Poet – It is That

Emily Dickinson

This was a Poet –
It is That
Distills amazing sense
From ordinary Meanings –
And Attar so immense

From the familiar species
That perished by the Door –
We wonder it was not Ourselves
Arrested it – before –

Of Pictures, the Discloser –
The Poet – it is He –
Entitles Us – by Contrast –
To ceaseless Poverty –

Of portion – so unconscious –
The Robbing – could not harm –
Himself – to Him – a Fortune –
Exterior – to Time –

F446/J448/1862

Dit was een Dichter –
Het is Wat
Een verbazingwekkend gevoelen onttrekt
Aan gewone Betekenissen –
En zo’n immens Bloemenparfum

Aan de bekende soorten
Die bij de Deur verwelken –
We verbazen ons dat We het niet zelf
Eerder – hebben opgepakt –

De Onthuller, van Beelden –
Is Hij – de Dichter –
Hij veroordeelt Ons – Daarentegen –
Tot blijvende Armoede –

Zo onwetend – van zijn rijkdom –
Dat Stelen – Hem geen kwaad kon doen –
Hij – is voor Zichzelf – een Fortuin –
Dat Buiten – de Tijd staat –

“It” (regel 2) verwijst waarschijnlijk naar dichterschap, wat een dichter tot dichter maakt. Een poëtisch selfie van Emily Dickinson?
gebruikt Emily Dickinson vaak genderneutraal. Omdat de dichter later aangeduid wordt met “He” vertaal ik het hier mannelijk. Maar waarschijnlijk gaat het gedicht over haar eigen poëtisch talent. Een selfie?
“Sense”: strekking, betekenis, gevoel, zin, etc. Al deze betekenissen klinken door. En zeker ook ‘reukzin’ (net als de geuren van de bloemen).
“Poverty” – de dichter die gewone betekenis ongelofelijk verrijkt, laat zien hoe arm de lezer wel niet is, die hier zelf niet toe in staat was.
“Portion”: deel, erfdeel, maar ook rijkdom.

In falling Timbers buried

Emily Dickinson

In falling Timbers buried –
There breathed a Man –
Outside – the spades – were plying –
The Lungs – within –

Could He – know – they sought Him –
Could They – know – He breathed –
Horrid Sand Partition –
Neither – could be heard –

Never slacked the Diggers –
But when Spades had done –
Oh, Reward of Anguish,
It was dying – Then –

Many Things – are fruitless –
‘Tis a Baffling Earth –
But there is no Gratitude
Like the Grace – of Death –

F447/J614/1862

Onder vallend Hout bedolven –
Ademde een Man –
Van buiten – zwoegden – de schoppen –
De Longen – van binnen –

Had Hij – geweten – dat ze Hem zochten –
Hadden Zij – geweten – dat Hij ademde –
Afschuwelijk Gescheiden door Zand –
Werd geen van beiden – gehoord –

Nooit verslapten de Gravers –
Maar toen de Schoppen klaar waren –
Oh, Het loon van de Angst,
Toen – was hij stervende –

Veel Dingen – leveren niets op –
Het is een verbijsterende Aarde –
Maar er is geen groter Dank
Dan de Genade – van de Dood –

“It” gebruikt Emily Dickinson ook voor ‘hij’ of ‘zij’.
Varianten:
– voor “falling” (regel 1): “crashing” (instortend);
– voor “Outside” (regel 3): “Without” (Er buiten);
– voor “breathed” (regel 2): “lived” (leefde);
– voor regel 11: “Recompense of – Anguish“ (De Vergelding van – de Angst”).

I died for Beauty – but was scarce

Emily Dickinson

I died for Beauty – but was scarce
Adjusted in the Tomb
When One who died for Truth, was lain
In an adjoining Room –

He questioned softly “Why I failed”?
“For beauty”, I replied –
“And I – for Truth – Themselves are One –
We Brethren, are”, He said –

And so, as Kinsmen, met a Night –
We talked between the rooms –
Until the Moss had reached our lips,
And covered up – Our names –

F448/J449/1862

Ik stierf voor Schoonheid – maar was amper
In het Graf bijgezet,
Toen Iemand die voor Waarheid stierf
In een aangrenzend Vertrek werd gelegd –

Zachtjes vroeg Hij “Waarom ik stierf?”
“Voor Schoonheid.” antwoordde ik –
“En Ik – voor Waarheid – Zij zijn Eén –
Makkers, zijn wij.” zei Hij –

En zo, als Verwanten, ’s Nachts bij elkaar –
Spraken wij tussen onze vertrekken –
Tot het Mos ons aan de lippen stond
En Onze namen – had bedekt –

Dreams – are well – but Waking’s better

Emily Dickinson

Dreams – are well –
———but Waking’s better,
If One wake at morn –
If One wake at Midnight –
———better –
Dreaming – of the Dawn –

Sweeter – the Surmising Robins –
Never gladdened Tree –
Than a Solid Dawn – confronting –
Leading to no Day –

F449/J450/1862

Dromen – zijn mooi –
———maar Wakker worden is beter,
Als je ’s morgens wakker wordt –
Als je midden in de nacht wakker wordt –
———is het beter –
Te Dromen – van de Dageraad –

Heerlijker – te Fantaseren over Roodborsten –
Die nooit een Boom blij maken –
Dan een echte Dageraad – onder ogen zien –
Die geen enkele Dag inleidt –

“Robins”: Roodborsten. Het gaat over de Amerikaanse roodborstlijster (Turdus migratorius), een van de favoriete vogels van Emily Dickinson. De vogel staat bekend om zijn melodieuze zang. Het ligt voor de hand om te vertalen met ‘roodborstje’. Dat klinkt echter te schattig, want de Amerikaanse Roodborstlijster is groter en schichtiger. Hij gedraagt zich meer als een ekster of kauw. Daarom is bij de vertaling gekozen voor het stoere ‘roodborst’.
Vaak verschijnen de eerste roodborstlijsters aan het einde van de winter. Emily Dickinson noemt hen de voorbode van de lente. Deze zangvogel legt blauwe eieren. De blauwe kleur voorkomt dat de zon het ei te snel opwarmt.

The Outer – from the Inner

Emily Dickinson

The Outer – from the Inner
Derives its Magnitude –
‘Tis Duke, or Dwarf, according
As is the Central Mood –

The fine – unvarying Axis
That regulates the Wheel –
Though Spokes – spin – more conspicuous
And fling a dust – the while.

The Inner – paints the Outer –
The Brush without the Hand –
Its Picture publishes – precise –
As is the inner Brand –

On fine – Arterial Canvas –
A Cheek – perchance a Brow –
The Star’s whole Secret – in the Lake –
Eyes were not meant to know.

F450/J451/1862

De Buitenkant – ontleent aan de Binnenkant
Zijn Grootsheid –
Het is Hertog, of Dwerg, overeenkomstig
Hoe de Innerlijke Gemoedstoestand is –

De prachtige – onwrikbare As
Die het Wiel regelt –
Ook al draaien – de Spaken – meer in ‘t zicht
En waaien ze de stof op – ondertussen.

De Binnenkant – schildert de Buitenkant –
Het Penseel dat zonder Hand –
Haar Beeld uitbrengt – precies –
Alsof het innerlijk Gebrandmerkt wordt –

Op fijn – Levend Canvas –
Een Wang – of misschien een Wenkbrauw –
Het hele Geheim van de Ster – in het Meer –
Is niet voor onze Ogen bestemd.

“The inner Brand”: het innerlijk brandmerk. Mogelijk is het eigenzinnig woordgebruik voor “the inner is branded” (het innerlijk wordt gebrand). Omdat het beter in het rijm past?

The Malay – took the Pearl –

Emily Dickinson

The Malay – took the Pearl –
Not – I – the Earl –
I – feared the Sea – too much
Unsanctified – to touch –

Praying that I might be
Worthy – the Destiny –
The Swarthy fellow swam –
And bore my Jewel – Home –

Home to the Hut! What lot
Had I – the Jewel – got –
Borne on a Dusky Breast –
I had not deemed a Vest
Of Amber – fit –

The Negro never knew
I – wooed it – too –
To gain, or be undone –
Alike to Him – One –

F451/J542/1862

De Maleisiër – pakte de Parel –
Niet – Ik – de Gravin –
Bang – als ik was – om de Zee
Niet geheiligd genoeg – aan te raken –

Terwijl ik bad dat ik – het Lot –
Waardig mocht zijn
Zwom de Donkere kerel –
En droeg mijn Juweel – naar Huis –

Thuis in een Hut! Wat een lot
Als ik – het Juweel – had gekregen –
Gedragen op een Donkere Borst –
Ik had een Amberkleurig Vest –
Niet passend – gevonden –

De Neger heeft nooit geweten
Dat ook – Ik – ernaar verlangde –
Om net als voor Hem – er Een –
te winnen, of verleid te worden –

“Earl”: Graaf; in dit geval gravin omdat Emily Dickinson haarzelf bedoelt (en het rijmt op “Pearl”). Waarschijnlijk gaat dit gedicht over de driehoeksrelatie van Emily Dickinson (Gravin), haar geliefde Susan Huntington (Parel) en haar broer Austin (Maleisiër, misschien omdat haar broer vrij donker is). Haar geliefde kiest om met haar broer te trouwen en beiden laten naast Emily Dickinson hun nieuw huis (Hut) bouwen. Haar broer krijgt vervolgens een relatie met een andere vrouw.
“Unsanctified”: ongeheiligd, niet zuiver. Bijvoorbeeld hosties die nog niet geheiligd, geconsacreerd zijn in een kerkelijke viering.
“What lot” kan op het eerste gedeelte van de regel slaan: wat een vreselijk lot voor haar. Maar evengoed beginnen de volgende regels met: wat een geluk zou het zijn geweest als ik het had gekregen.